Łódzcy bohaterowie II. Na tropie tajemnic Niepodległości

 

 

Termin realizacji:

16 maja 2022 r. – 30 listopada 2022 r.

 

Całkowity koszt projektu:

33 570,00 zł

 

Wartość dofinansowania:

26 500,00 zł – dofinansowanie ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra”

 

Opis projektu:

Projekt “Łódzcy bohaterowie II. Na tropie tajemnic Niepodległości” to druga edycja gry miejskiej pn. “Na tropie tajemnic łódzkich bohaterów wojennych”, która została opracowana dzięki dofinansowaniu z programu Patriotyzm Jutra w 2021 r. i okazała się ogromnym sukcesem frekwencyjnym Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. Jej druga edycja pn. “Na tropie tajemnic Niepodległości” w kreatywny i angażujący sposób przybliża postaci łodzian, którzy walczyli o Niepodległość Polski. Promuje jednocześnie wśród adresatów projektu: mieszkańców Łodzi i regionu, postawy i wartości patriotyzmu, odwagi, poświęcenia i przywiązania do polskich tradycji niepodległościowych. W trakcie gry miejskiej jej uczestnicy poznają sylwetki bohaterskich łodzian, którzy na różne sposoby, zarówno walką na froncie, jak i codzienną pracą na rzecz lokalnej społeczności, działali na rzecz odzyskania przez Polskę wolności w 1918 r. W ramach projektu przywołane są zarówno postacie znane jak np. Leopold Skulski, jak i te o których słyszeli nieliczni, jak np. Maria Wocalewska czy Stefan Linke. Uczestnicy gry poznają ich historie, a przez pryzmat losów tych bohaterów – również losy Łodzi w czasie I wojny światowej i w dniach walki o niepodległość. Gra miejska jest atrakcyjnym i rozwijającym sposobem na zaangażowanie lokalnej społeczności, wzbudzanie i rozwijanie ciekawości historycznej i wiedzy o historii Niepodległej.

Dofinansowanie ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra”

                                                                                                           

Na tropie tajemnic łódzkich bohaterów wojennych

Termin realizacji:

04 maja 2021 – 30 listopada 2021

 

Całkowity koszt projektu:

24 600,00 zł

 

Wartość dofinansowania:

22 000,00 zł – dofinansowanie ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra”

2600,00 zł – dotacja celowa Urzędu Miasta Łodzi.

 

Opis projektu:

Projekt pn. “Na tropie tajemnic łódzkich bohaterów wojennych” w kreatywny i angażujący sposób przedstawia łódzkich bohaterów II wojny światowej, promując wśród adresatów projektu, mieszkańców Łodzi i regionu, postawy i wartości patriotyzmu, odwagi, poświęcenia, przywiązania do niepodległościowych tradycji Polski.

W ramach projektu opracowane zostaną:

  1. wydarzenie w formule gry miejskiej animowanej przez pracowników MTN, podczas którego zespoły współzawodniczą na ulicach Łodzi, pozyskując informacje i rozwiązując zagadki historyczne;
  2. gra miejska, bezpłatna i ogólnodostępna w formie pakietów z mapami i zadaniami, które zachęcają do rozwiązywania tajemnic bohaterów wojennych w dowolnym, dogodnym dla rodziny, klasy czy grupy przyjaciół momencie;
  3. wielkoformatowa gra planszowa, wykorzystywana podczas warsztatów rodzinnych w oddziałach MTN, pikników patriotycznych, imprez plenerowych.

Projekt rozwija wiedzę o zapomnianych często wydarzeniach II wojny światowej. W przystępnej i atrakcyjnej formie kształci kompetencje intelektualne – logiczne i analityczne myślenie, kojarzenie faktów, rozumienie związków przyczynowo-skutkowych, jak i pożądane postawy – szacunku dla lokalnej historii Łodzi i postaci, które ją tworzyły. Osadzenie gry w terenie, siatce miejskiej Łodzi, uzmysławia z kolei uczestnikom trwałą obecność śladów historii we współczesnej rzeczywistości.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

 

                                                                                                           

Organizacja wystawy wirtualnej pt.: „Radogoszcz 1945 – świadectwa zbrodni”

Termin realizacji:

04 maja 2021 – 31 grudnia 2021

 

Całkowity koszt projektu:

44 054,00 zł

 

Wartość dofinansowania:

35 000,00 zł – dotacja Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

9000,00 zł – dotacja celowa Urzędu Miasta Łodzi.

54,00 zł – środki własne MTN

 

Opis projektu:

W ramach projektu stworzona zostanie wystawa wirtualna pod tytułem „Radogoszcz 1945 – świadectwa zbrodni”. Przedstawiać będzie ona m.in. nieudostępniane dotąd szerokiej publiczności dokumenty, relacje, zeznania, fotografie przechowywane w Muzeum Tradycji Niepodległościowych, a dotyczące śledztwa prowadzonego w sprawie likwidacji Rozszerzonego Więzienia Policyjnego Radogoszcz w nocy z 17 na 18 stycznia 1945 r. Bazowe zagadnienie wystawy – śledztwo w sprawie masakry radogoskiej – przedstawione będzie z kilku perspektyw – formalnej, związanej z prowadzonym po wojnie dochodzeniem; emocjonalnej – wynikającej z poznania historii wybranych ofiar i ich rodzin, poszukujących na własną rękę prawdy o wydarzeniach; społecznej – związanej z odbiorem masakry i jej konsekwencji przez społeczeństwo powojennej Łodzi; wreszcie moralnej – wynikającej ze sposobu (nie)rozliczenia winnych tej największej wojennej zbrodni popełnionej przez Niemców w Kraju Warty.

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

 

Dzieje obozu cygańskiego w getcie łódzkim. Wystawa stała w Kuźni Romów.

Termin realizacji:

1 kwietnia 2021 – 5 grudnia 2021

 

Całkowity koszt projektu:

59 795,00 zł 

 

Wartość dofinansowania:

44 500,00 zł – dotacja Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

15 295,00 zł – dotacja celowa Urzędu Miasta Łodzi.

 

Opis projektu:

Wystawa stała “Obóz cygański w getcie łódzkim (1941-1942)” stanowi projekt unikalny, łącząc nowoczesną ekspozycję muzealną z upamiętnieniem tragedii ofiar, o losach których traktuje. Wystawa opowiada o dziejach obozu cygańskiego, będącego pierwszym miejscem ścisłego odosobnienia na terenie okupowanej Polski, utworzonym wyłącznie dla ludności romskiej czasie II Wojny Światowej.

 

W ciągu kilku tygodni, od listopada 1941 r. do stycznia 1942 r. przebywało w nim około 5 tys. Romów i Sinti, deportowanych z Burgenlandu na pograniczu austriacko-węgierskim. W wyniku ekstremalnych warunków życia zmarło w nim około 700 osób, reszta została zamordowana w obozie zagłady w Chełmnie nad Nerem. Ekspozycja powstanie w jednym z zachowanych budynków obozowych tzw. Kuźni Romów. Obiekt ten wraz z przestrzenią poobozową tworzą wyjątkowe miejsce pamięci zagłady (Porajmos) społeczności romskiej. Organizacja wystawy w 2021 r. stanowi element upamiętnienia 80-rocznicy utworzenia obozu.

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

 

Stacja Radegast – rewaloryzacja historycznych wagonów towarowych.

Termin realizacji:

17 maja 2021 – 31 grudnia 2021

 

Całkowity koszt projektu:

88 150,00 zł 

 

Wartość dofinansowania:

65 000,00 zł – dotacja Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

23 150,00 zł – dotacja celowa Urzędu Miasta Łodzi.

 

Opis projektu:

Przedmiotem zadania jest rewaloryzacja trzech zabytkowych wagonów towarowych, obrazujących deportację tysięcy Żydów z getta łódzkiego do obozów zagłady w Chełmnie nad Nerem i Auschwitz-Birkenau. Stanowią one jeden z najważniejszych elementów ekspozycyjnych Stacji Radegast, unikatowego miejsca pamięci dawnej stacji kolejowej getta. Obrazują one warunki, w jakich ofiary podążały ku eksterminacji, w ten sposób uzmysławiając tragedię Zagłady, dla tysięcy osób rocznie odwiedzających ten pomnik pamięci. Realizacja projektu pozwala na zabezpieczenie substancji historycznej wraz z pełniejszym wykorzystaniem ich walorów edukacyjnych. Projekt jest elementem ochrony wyjątkowego dobra kultury w miejscu pamięci wraz ze zwiększeniem jego dostępności dla zwiedzających na terenie Stacji Radegast, będącej w skali kraju jedynym obiektem o charakterze kolejowym upamiętniający Zagładę.

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

 

Wystawa Kobiece twarze Niepodległości

Plakat Wystawy Kobiece twarze NiepodległościEkspozycja ma za zadanie pokazać dążenia kobiet na ziemiach polskich do uzyskania praw politycznych, których efektem było przyznanie w niepodległej Polsce praw wyborczych obywatelom bez różnicy płci. Ukazana zostanie nie tylko historia polskiego ruchu emancypacyjnego, ale także jego specyfika, wynikająca z braku niepodległego państwa polskiego, które mogłoby zadbać o prawa swoich obywateli.

Ponadto wystawa pokazywać będzie wieloaspektowe działania kobiet na rzecz utrzymania tożsamości narodowej oraz odrodzenia niepodległego państwa polskiego. Niełatwo jest bowiem przeprowadzić jednoznaczną linię demarkacyjną między inicjatywami podejmowanymi przez kobiety w imię równouprawnienia, a tymi, które wynikały z zaangażowania dla sprawy niepodległościowej: wysuwany przez emancypantki postulat możliwości edukacji i pracy zarobkowej kobiet, wiązał się dla nich również z działaniem na rzecz narodu.

Koncepcja wystawy zakłada przedstawienie kluczowych zagadnień w układzie problemowo – chronologicznym oraz podział ekspozycji na dwie części.

W pierwszej części narracja zostanie podzielona na trzy bloki tematyczne. Emancypantki będzie to część wystawy poświęcona kluczowym sylwetkom kobiet (m.in. Maria Dulębianka, Kazimiera Bujwidowa), które upominały się o możliwość kształcenia kobiet oraz ich partycypowania w życiu politycznym. Część zatytułowana Edukatorki wskaże osoby (m.in. Irena Kosmowska, Jadwiga Dziubińska) i inicjatywy podejmowane na rzecz zachowania tożsamości narodowej i oświaty. Blok Heroiny będzie ukazywać zaangażowanie kobiet w zrywy niepodległościowe (powstanie listopadowe i styczniowe), działania spiskowe, rewolucyjne (rewolucja 1905 r.) i wojenne w okresie I wojny światowej i walki o granice odradzającego się państwa polskiego (działalność Aleksandry Zagórskiej i powstałej z jej inicjatywy Ochotniczej Legii Kobiet we Lwowie).

Druga część zatytułowana Obywatelki będzie stanowiła epilog wystawy i w syntetyczny sposób, na podstawie wybranych sylwetek kobiecych, opowie o dalszym zaangażowaniu kobiet na rzecz Polski. W tym miejscu zostanie przestawiony wkład kobiet w budowę II RP (tak w życiu politycznym, jak i społeczno-kulturalnym), ich zaangażowaniu w I i II konspirację niepodległościową oraz działania opozycyjne w okresie PRL.

Na ekspozycji prezentowany będzie zróżnicowany materiał wystawienniczy zarówno ze zbiorów własnych Muzeum Tradycji Niepodległościowych, jak i innych placówek muzealnych (m.in. z Muzeum Niepodległości w Warszawie, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Krakowie) i z archiwów (m.in. z Narodowego Archiwum Cyfrowe, Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowego w Łodzi). W pierwszym bloku tematycznym Emancypantki będą dominować archiwalia, m.in. odezwy organizacji kobiecych. W dalszej części (Edukatorki) prezentowane będą m.in. fotografie działaczek oświatowych oraz pamiątki związane z Polską Macierzą Szkolną (m.in. znaczki kwestarskie, cegiełki oraz odznaki pamiątkowe). Część zatytułowana Heroiny będzie zawierać m.in. biżuterię patriotyczną z okresu manifestacji poprzedzających powstanie styczniowe, ikonografię związaną ze zrywami niepodległościowymi, a także fotografie organizacji kobiecych z okresu I wojny światowej i walk o granice Polski (Ochotnicza Legia Kobiet we Lwowie). Pojawią się tutaj także pamiątkowe odznaki (m.in. Gwiazda Pamiątkowa Ochotniczej Legii Kobiet) oraz archiwalia: odezwy i plakaty organizacji kobiecych (m.in. odezwy Ligi Kobiet Polskich Pogotowia Wojennego). Ostatnia część – Obywatelki – stanowić ma epilog wystawy i dominować w niej będzie materiał ikonograficzny – fotografie poszczególnych sylwetek kobiecych.

Wystawa została dofinansowana z środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z programu Funduszu Promocji Kultury oraz z Urzędu Miasta Łodzi

 

Zabrał ich ogień

Zadanie “Zabrał ich ogień… -piekło więzienia na Radogoszczu w świetle losów ludności Kraju Warty w okresie II wojny światowej” i związane jest z przygotowaniem nowej wystawy stałej w Oddziale Martyrologii Radogoszcz. Łączna koszt całego zadania to 441.477 zł, z czego 90.000 zł (tzw. wkład własny) pochodzi z dotacji celowej Urzędu Miasta Łodzi, a 351.477 zł z dotacji Ministra.

W zamierzeniu, osią nowej ekspozycji mają być losy Rozszerzonego Więzienia Policyjnego Radogoszcz i jego więźniów, ukazane na tle specyfiki okupacyjnej Kraju Warty. Oznacza to, że zmienione zostaną dotychczasowe proporcje w narracji historycznej. Wystawa będzie w pełni multimedialna, umożliwiająca wykorzystanie ścieżek edukacyjnych, dostosowanych do każdej grupy wiekowej, co zdecydowanie poszerzy ofertę Muzeum, w szczególności dla najmłodszych. Nowa ekspozycja cechować się będzie nie tylko charakterem poznawczym i wychowawczym, ale także stanowić będzie swoiste miejsce pamięci.  Zawrze w sobie elementy służące refleksji i zadumie, które spotęgowane zostaną grą światła i dźwięku. Również ograniczone zostaną do minimum treści pisane, na rzecz bardziej wpływającego na emocje, sposobu podawania wiedzy i informacji. Aby maksymalnie ułatwić zwiedzanie, dla wszystkich zainteresowanych dostępne będą audio-przewodniki (w kilku wersjach językowych) oraz aplikacje na urządzenia mobilne. Koniec realizacji całego zadania przewidywana jest na grudzień 2018 r. Wykonawcą projektu aranżacji nowej ekspozycji jest ASC Studio Projektowania Wnętra Anna Skołożyńska-Cieciera z Warszawy.

Zagospodarowanie przestrzenne wokół pomnika-mauzoleum na terenie dawnego hitlerowskiego więzienia na Radogoszczu

“Zagospodarowanie przestrzenne wokół pomnika-mauzoleum na terenie dawnego hitlerowskiego więzienia na Radogoszczu”, to zadanie na które Muzeum uzyskało dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wysokości 340.000 zł. Tzw. wkład własny zapewnił Urząd Miasta Łodzi w kwocie 85.000. Łączny koszt zadania wynosi 425.000 zł.

W ramach tego zadania została odnowiona bryła pomnika-sarkofagu, wyrównany został nasyp, na którym jest on usytuowany, ułożony wzdłuż południowo-zachodniej strony pomnika podjazd dla osób niepełnosprawnych, od frontu zostały ułożone nowe szerokie schody, a sjenitowe płyty, którym wyłożony jest dziedziniec i ciąg pieszych, przeszły tzw. płomieniowanie, co zwiększyło ich estetykę i właściwości antypoślizgowe; na kamiennym podłożu zostały także zaznaczone mury nie istniejących już dziś zabudowań, które kiedyś łączyły budynek więzienia z dzisiejszym budynkiem wystawienniczym. Wykonawcą było Przedsiębiorstwo Konserwacji Obiektów Zabytkowych Sławomir Ostrowski.